Prezentacja OBPONaplikacja - eSodWerbeoTelefoniczna Obsługa KonsultacyjnaVademecum Wiedzyaplikacja - EwidencjaUlg

Opracowanie OBPON: SEKS ON - konferencja o seksualności Osób z Niepełnosprawnością

 

W dniach 11-12 maja we wspaniałej scenerii widokowej, na 32 piętrze Warsaw Trade Tower odbyła się - połączona z warsztatami - "SEKS O N - Konferencja o seksualności i rodzicielstwie Osób z Niepełnosprawnością ruchową".

 

 

Konferencja, która została zorganizowana po to, aby obalić wszelkie mity związane z seksualnością tych osób i, co za tym idzie, rozpocząć debatę na ten niezwykle ważny społecznie temat. Po raz pierwszy w Polsce na tak szeroką skalę poruszony został temat życia intymnego osób z niepełnosprawnościami.

Nieprzypadkowo zaznaczyłem, w jakim miejscu odbyła się warszawska konferencja, bowiem pomimo wielu barier i wykluczeń których na co dzień doświadczają, to właśnie osoby z niepełnosprawnościami - jak mało która grupa - pokazują, że wszelkie ograniczenia tak naprawdę istnieją tylko w głowie. Pokazują, że mając siłę i determinację można zdobywać najwyższe szczyty.

Konferencja SEKS ON, to próba przełamania pewnych stereotypów, przełamania pewnych tematów tabu, które siedzą w nas głęboko zakorzenione i, co z smutkiem trzeba przyznać, niektórym ciężko jest się ich wyzbyć. To odważne spojrzenie na sferę seksualności, spojrzenie wielotorowe.

Temat seksu jest trudny, niezależnie od wieku, wykształcenia, sposobu postrzegania świata czy wreszcie sprawności lub niepełnosprawności. Dlatego tym mocniej należy podkreślić to, jak ważne było sobotnio-niedzielne wydarzenie.

 

Dzień 1

Konferencję otworzył Łukasz Wielgosz, pełnomocnik zarządu Fundacji Avalon, głównego organizatora tego wydarzenia. - Ograniczenia istnieją jedynie do momentu, aż coś nie stanie się naszą pasją. - mówił w swoim wystąpieniu. - Osoba z niepełnosprawnością może być aktywna w każdej sferze życia. Sfera życia jest dla nas słowem kluczowym. - dodał odnosząc się do działań Fundacji. - Osoby niepełnosprawne mają takie samo prawo do samorealizacji, co osoby pełnosprawne. Każdy z nas ma niezbywalne prawo do szczęścia, niezależnie od naszej sprawności fizycznej czy ruchowej. Jak jest na co dzień? To, każdy z nas widzi.

Osoba niepełnosprawna nie powinna i nie może być postrzegana wyłącznie poprzez pryzmat swojej niepełnosprawności, dysfunkcji. Ta zasada dotyczy również sfery związanej z seksualnością. W tej sferze wszyscy mamy takie same marzenia, niezależnie od tego czy jesteśmy osobami pełnosprawnymi czy posiadamy jakąś niepełnosprawność. Mamy prawo do takich samych marzeń i pragnień, jeśli chcemy założyć rodzinę.

Na koniec, Łukasz Wielgosz podziękował wszystkim osobom zaangażowanym w działania związane z konferencją, dodając przy tym, iż ma nadzieję, że jest to początek czegoś większego.

 

Opracowanie OBPONPo oficjalnym otwarciu wysłuchaliśmy wykładu pierwszego prelegenta, gościa specjalnego Konferencji SEKS ON, doktora nauk medycznych z Maastricht University, fizjoterapeuty dna miednicy Bary'ego Berghmansa. Doktor Berghmans jest m.in. przewodniczącym sekcji Rehabilitacji Mięśni Dna Miednicy International Urogynecological Association (IUGA), wykładowcą akademickim, autorem i współautorem licznych publikacji naukowych i wystąpień konferencyjnych z zakresu fizjoterapii urologicznej, ginekologicznej i uroginekologicznej.

Tematem wykładu były zaburzenia dna miednicy u osób z niepełnosprawnością oraz możliwość terapii.

Doktor Berghmans mówił o różnych problemach dna miednicy. Wykład był niezwykle dogłębny, począwszy od kwestii podstawowych obejmujących budowę miednicy, funkcje jakie spełnia w organizmie, po kwestie bardziej złożone.

Oczywiście bardzo szczegółowo omówiona została istota funkcji miednicy związanej z seksem. To, jak ważną rolę spełnia ona w przypadku nawilżenia pochwy czy jak istotny jest jej związek z erekcją. Ponadto, rola jaką odgrywa podczas orgazmu.

Każda z tych funkcji może zostać w każdym momencie zaburzona, a zatem warto wiedzieć, jak takim problemom przeciwdziałać.

Wykład był wyczerpujący, a co także niezwykle ważne, przedstawiony w bardzo interesujący sposób. Wspólnie, z moją koleżanką fizjoterapeutką, z którą śledziliśmy wykład, doszliśmy do podobnego wniosku, że pasja z jaką Berghmans ów temat przybliżył udzieliła się uczestnikom konferencji.

 

Po wykładzie doktora Berghmansa nadszedł czas na pierwszy panel konferencji pod tytułem - Pacjent z niepełnosprawnością szczególnym podmiotem ochrony w opiece. Panel poprowadził Członek Biura Rzecznika Praw Pacjenta Marek Cytacki.

Mowa była przede wszystkim o tym, Jaka jest pozycja osoby z niepełnosprawnością w sygnałach przekazywanych do Rzecznika, jakie prawa pacjenta są najczęściej naruszane w opinii osób z niepełnosprawnościami, i wreszcie, jakie problemy należy niezwłocznie podjąć i rozstrzygnąć, aby zapewnić osobom z niepełnosprawnościami równy dostęp do świadczeń zdrowotnych.

 

Kolejna panelistka, terapeutka Katarzyna Hajduga mówiła o doświadczeniach w kontaktach lekarz/terapeuta - pacjent. Jak takie doświadczenie wpływa na budowę relacji z drugą osobą. Bowiem, nie sposób ukryć że budowanie relacji to jedna podstawowych potrzeb społecznych. Niewątpliwie, niezwykle ważny jest wpływ diagnozy, konsultacji lekarskich oraz to, jak praca z fizjoterapeutą może istotnie wpłynąć na postrzeganie samego siebie oraz umiejętność budowania i wchodzenia w relacje. Nie można zapominać, jaki wpływ ma tutaj psyche. Nie przypadkiem bardzo wielu lekarzy, terapeutów mówi, iż odpowiednie nastawienie psychiczne sprawia, że rekonwalescencja, zdrowienie przebiega szybciej i sprawniej. Głowa jest podstawą takiego procesu.

 

Po krótkiej przerwie kawowej nastąpiła dalsza część panelowa. Poprowadził ją współzałożyciel Fundacji Aenon, doktor nauk medycznych, specjalista fizjoterapii dr Tadeusz Trzpis. Tematem panelu była indywidualizacja procesów rehabilitacji dna miednicy w przypadku zaburzeń neurologicznych.

Prelegent w dużej mierze skupił się na właściwym zarządzaniu procesami leczenia i terapii. Zaznaczył, jak ważna jest indywidualizacja przy rehabilitacji, gdzie pomimo identycznej, wydawać by się mogło, diagnozy sam proces terapii może przebiegać w całkiem inny sposób. Mowa była tutaj również o roli w takich procesach reha-menagera, czyli osoby ściśle koordynującej program rehabilitacji pacjenta.

Interesujący był również wątek dotyczący coraz mocniej rozwijającej się sztucznej inteligencji, wspomagającej przy różnych procesach i etapach terapii. Sztuczna inteligencja otwiera nam niebywałą przyszłość. Choćby fakt, że można nią sterować poprzez fale mózgowe sprawia, że wszelkie protezy bioniczne, egzoszkielety staną się w przyszłości całkiem realne.

 

W kolejnych częściach panelowych w tym dniu tematyka w głównej mierze dotyczyła kwestii związanych z ciążą i macierzyństwem osób z niepełnosprawnościami ruchowymi.

W prelekcji Nikolety Brody, położnej i instruktorki szkół rodzenia, bardzo dogłębnie omówiony został temat macierzyństwa. Prelegentka przedstawiła temat ciąży u kobiet o różnych rodzajach i stopniach niepełnosprawności. Omawiała też kwestie związane z potencjalnymi zagrożeniami zdrowia matki oraz dziecka w trakcie ciąży i okresu okołoporodowego. Poruszyła również temat przygotowania personelu i organizacji placówek medycznych w tym zakresie.

 

O tym jak zadbać o bezpieczny oraz przyjemny seks opowiedział student 6 roku kierunku lekarskiego Maciej Pawliszewski. Mówił on zarówno o właściwych metodach antykoncepcji, jak również o różnego rodzaju infekcjach, które przenoszone są drogą płciową oraz profilaktyce chorób intymnych. Poruszona została też kwestia trudności natury fizjologicznej, jakich doświadczyć mogą osoby z niepełnosprawnościami ruchowymi.

 

Lekarka rezydentka dr Joanna Kacperczyk-Bartnik omówiła temat opieki ginekologiczno-położniczej u kobiet w ciąży. Prelegentka mówiła o różnych aspektach jakie powinny być wzięte pod uwagę przy planowaniu rodziny, w tym, w wyborze odpowiedniego specjalisty, formach wsparcia i wymiany doświadczeń, jak i przygotowaniu do opieki nad noworodkiem.

 

Kolejne panele dyskusyjne poszerzyły temat o sferę praktyczno-teoretyczną, a prelegentkami były także osoby mające własne doświadczenia nabyte w drodze do chwili stania się matką. Bardzo potrzebne spojrzenie, spojrzenie mające walory motywujące dla przyszłych matek z niepełnosprawnościami. Jedną z prelegentek, która podjęła ów temat była Agata Roczniak, modelka, medalistka zawodów pływackich dla osób niepełnosprawnych i oczywiście mama.

 

W jednym z kolejnych paneli poświęconych ciąży i macierzyństwu wystąpił drugi gość specjalny konferencji Monika Kuszyńska, z którą rozmowę przeprowadziła Alżbeta Lenska. Piosenkarka i autorka tekstów, była wokalistka zespołu Varius Manx podzieliła się z uczestnikami dyskusji swoimi własnymi doświadczeniami bycia matką, także tym, jak pogodzić karierę zawodową z rolą matki.

Kuszyńska, po tragicznym wypadku samochodowym, który miał miejsce w 2006 roku, została częściowo sparaliżowana. Artystka sporo miejsca poświęciła również temu, jak zmieniło się jej życie po tym feralnym zdarzeniu. Mówiła o długiej rehabilitacji i powrocie do życia scenicznego. Oczywiście, będąc matką 8-latka, wiele miejsca poświęciła kwestii macierzyństwa. Opowiadała o swoich przygotowaniach do ciąży, o różnych jej aspektach, również problemach. Suma sumarum, obie panie stworzyły ciekawy i, myślę że bardzo przydatny dla wielu uczestników konferencji panel.

 

Końcowa część pierwszego dnia Konferencji SEKS ON również dotyczyła spraw wokół ciążowych i macierzyńskich. W panelu Marioli Błachnio, dyplomowanej położnej pojawił się w szerszym aspekcie temat szkół rodzenia i ich holistycznej opiece nad kobietą w ciąży i jej rodziną.

Ponadto, terapeutka Anna Jakóbik przedstawiła wykład o, coraz popularniejszym również w naszym kraju, chustonoszeniu i w związku z tym niezwykłej bliskości i więzi rodzicielskiej, kiedy nowordek jest tak blisko serca mamy albo taty.

Pierwszy dzień konferencji zakończyła Milena Trojanowska z Fundacji Kulawa Warszawa przedstawieniem raportu z sytuacji polskich gabinetów ginekologicznych.

 

Dzień 2

Drugi dzień Konferencji SEKS ON w przeważającej części poświęcony był różnym aspektom inicjacji seksualnej oraz relacjom seksualnym osób z niepełnosprawnościami.

W panelu o aspekcie psychospołecznym inicjacji seksualnej osób z niepełnosprawnością ruchową ponownie wystąpiła Milena Trojanowska. Zaczynając od etapu noworodka, początkowych form odczuwania, intymności po etapy samouświadomienia i niezależności prelegentka przedstawiła różne fazy psychofizycznego rozwoju człowieka w kontekście rozwijającej się w nim sfery seksualności. Ponownie pojawiła się kwestia związana z tym jak bardzo trudno jest dotrzeć do ludzi z tym tematem, jak mocne jest to tabu, które często niczym ściana odbija wiedzę i uświadomienie.

 

Kolejna prelegentka, terapeutka Daria Lipa poprowadziła wykład na temat pomocy fizjoterapeutycznej podczas przygotowania do inicjacji seksualnej. Szeroko omówiła techniki, jakie należy stosować, aby obniżyć poziom stresu i napięcia psychofizycznego. Terapeutka opowiadała o metodach wspomagających relaksację obszaru dna miednicy i brzucha. Z racji tego, że u osób z niepełnosprawnościami ruchowymi dysfunkcje są bardzo różne, uczestnicy panelu mieli okazje poznać różnorodne propozycje technik uniwersalnych. Wiele z takich technik może być stosowanych indywidualnie i można z nich skorzystać w zależności od typu niepełnosprawności.

 

Następny panel był prezentacją doktora nauk medycznych, epidemiologa i specjalisty masażu Dariusza Radomskiego. Dariusz Radomski zajmuje się badaniami nad seksualnością osób z niepełnosprawnością ruchową. Jest także twórcą definicji rehabilitacji seksualnej. Tematem prezentacji była inicjacja oraz relacje seksualne, a ich wpływ na zdrowie osób z niepełnosprawnościa ruchową.

Mowa była m.in. o aktywności psychoseksualnej w odniesieniu do układu hormonalnego. O tym, jak podniecenie seksualne silnie aktywizuje układ hormonalny. Szczególnie obniżając kortyzol, co działa odstresowująco, czy też powodując spadek stężenia testosteronu, co sprzyja redukcji zachowań agresywnych.

Doktor Radomski z niezwykłym poczuciem humoru zakończył swój wykład, prezentacją z odtworzeniem jednej z piosenek aktorskich, do której napisał tekst. Ów tekst dotyczył, rzecz jasna, sfery seksualności.

 

Ostatni panel przed przerwą kawową dotyczył niebezpieczeństw, jakie niesie ze sobą źle pojęta inicjacja seksualna. Poprowadziła go edukatorka seksualna, saksuolożka i terapeutka Patrycja Wonatowska.

Droga i dochodzenie do tego jak być osobą seksualną nie jest prosta. Z seksualnością rodzimy się i z seksualnością umieramy. O tym doskonale wiemy, ale w którym momencie naszego życia możemy powiedzieć, że ta nasza seksualność jest naszą pełną seksualnością? Na każdym etapie możemy powiedzieć coś zupełnie innego. I każdy sam musi to odkryć.

Jest wiele mitów, które prelegentka starała się obalić. Młodzież niepełnosprawna nie powinna uprawiać seksu, ludzie starsi nie uprawiają seksu, osoby niepełnosprawne nie powinny mieć dzieci. O czym to świadczy? Wonatowska odniosła się jak najbardziej właściwie, przywołując sytuacje, kiedy widzi się różnych ludzi w przestrzeni publicznej, czy to na przystankach czy na placach zabaw, można powiedzieć z całą pewnością, że nie dotyczy to tylko osób niepełnosprawnych. A to, czy osoba z niepełnosprawnością chce mieć dzieci, czy też nie chce jest tylko i wyłącznie jej decyzją. Jej gotowością, którą ona wyznacza.

Sporo miejsca zajął też temat uświadomienia w sferze seksualnej osób niepełnosprawnych i ich relacjach partnerskich, jakich doświadczają w związkach. Co może być pomocne, a co może zaszkodzić. Jak takie relacje budować.

To był bardzo potrzebny wykład, a przy tym ciekawie i niezwykle przejrzyście przedstawiony.

 

Po krótkiej przerwie Prof. nadzw. dr hab. Remigiusz Kijak przedstawił wykład na temat wybranych aspektów seksualności osób z niepełnosprawnością. W swojej prezentacji głównie skupił się na analizach dotyczących codzienności rodzicielskiej rodziców z niepełnosprawnościami, również kwestiach kruchości takich rodzin. Tej kruchości, która często wynika z trudności i przeszkód, jakie na swojej drodze mogą spotkać rodzice niepełnosprawni i mierzenia się z nimi. W tej kwestii niezwykle ważne jest, aby zadać sobie pytanie, jak możemy poprawić efektywność różnych systemów wsparcia.

 

Jeden z kolejnych paneli poprowadzony przez Agatę Niemiec, był dyskusją w której wzieły udział osoby poruszające się na wózkach - część z partnerami/partnerkami - na temat rodzicielstwa i związków, kiedy jedno z rodziców jest niepełnosprawne. Rozmawiano także o różnego rodzaju potrzebach w takich związkach, m.in. o tym, jak ważny jest kontakt seksualny z punktu widzenia osoby z niepełnosprawnością.

 

W dwóch ostatnich panelach Konferencji SEKS ON wystąpiły dwie gościnie specjalne. Najpierw doktor Alicja Długołęcka, która przedstawiła prezentację na temat - Własna seksualność: problem czy zasób.

Doktor Długołęcka rozwinęła w niej kwestie związane z mapowaniem ciała, a w tym m.in. na koncentrowaniu się na przyjemności, zwiększaniu samoświadomości i wyobraźni. Mówiła również o konfrontowaniu potrzeb i uczuć, decyzjach oraz rozwiązaniach, które wynikają z realnych sytuacji życiowych i związanych z tym potrzeb.

 

Na zakończenie oficjalnej części Konferencji SEKS ON Agata Niemiec zaprosiła do rozmowy modelkę, aktywistkę ekologiczną i społeczną oraz inicjatorkę akcji #sexedPL Anję Rubik. Anja byłą również jedną z ambasadorek tego sobotnio-niedzielnego wydarzenia.

Rozmowa dotyczyła głównie doświadczeń Anji związanych z działaniami w ramach akcji #sexedPL. Akcji, która z czasem przerodziła się w fundację. Obecnie #sexedPL to ogólnodostępne centrum edukacji seksualnej, a działalność fundacji skupia się na pogłębianiu wiedzy społeczeństwa w szerokim zakresie edukacji seksualnej. W fundacji poza edukacją promowana jest idea tolerancji.

Wiele z projektów organizowanych przez fundację znalazło swoje "przedłużenie", którego efektem była książka #sexedPL. W książce znalazły się rozmowy Anji z wieloma wybitnymi edukatorami i edukatorkami, lekarzami i lekarkami, a także aktywistkami i aktywistami. Odpowiadają oni na pytania związane z seksualnością, dorastaniem, prawami nastolatków i bezpiecznym seksem.

 

I to była już ostatnia część samej konferencji. Po niej uczestnicy udali się na przerwę obiadową, po której odbyły się jeszcze warsztaty.

 

Wyłączamy tabu, włączamy wiedzę czyli krótkie podsumowanie

Pośród prelegentów, jak i uczestników konferencji było wiele osób z niepełnosprawnościami. Każdy mógł porozmawiać z każdym. Każdy mógł skonsultować swoją wiedzę, pogłębić ją, poznając wiele interesujących i w bardzo szerokim zakresie ujętych kwestii. Zgodnie z zawartymi w hashtagach hasłami-kluczami wyłączyliśmy tabu i włączyliśmy wiedzę. Podobnie jak większość (choć zaryzykuję twierdzenie, że wszyscy) uczestników i prelegentów, mam głęboką nadzieję, że ten bardzo ważny społecznie temat, który został na Konferencji SEKS ON rozwinięty, będzie rozwijał się dalej.

I niech się rozwija, równie szeroko i daleko, co horyzont oglądany z okien Warsaw Trade Tower.

 

 

 

 

 

autor:
Piotr Świerżewski
redaktor OBPON

Dodaj swój komentarz

Uwaga!

Publikowane komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników serwisu obpon.pl i nie ponosi on odpowiedzialności za treści wiadomości. Dodając powyższą wiadomość zgadzasz się z regulaminem dodawania komentarzy.
×
Szanowni Państwo!
W związku z wejściem w życie w dniu 25 maja 2018 r. rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE - dalej RODO informujemy, że:
Kto jest administratorem Twoich danych osobowych?

Administratorem Twoich danych osobowych jest Ogólnopolska Baza Pracodawców Osób Niepełnosprawnych sp. z o.o. sp. k. w Rzeszowie (adres: 35-005 Rzeszów, Plac Kilińskiego 2) - dalej zwana OBPON.

Jak możesz uzyskać informację o swoich danych osobowych?

Możesz skontaktować się nami pisząc na adres e-mail rodo@obpon.pl lub kierując tradycyjną korespondencję na podany powyżej adres.

W jakim celu pozyskujemy i przetwarzamy Twoje dane osobowe?

Twoje dane osobowe będziemy pozyskiwać i przetwarzać wyłącznie w celach:

  1. świadczenia usług tj. zawarcia i wykonania umowy (art. 6 ust. 1 lit. b RODO).
  2. rozpatrywania skarg i reklamacji (art. 6 ust. 1 lit. c RODO czyli wykonanie obowiązku prawnego).
  3. archiwizowania dokumentów tj. umowy, korespondencji, faktur (art. 6 ust. 1 lit. c RODO.
  4. dochodzenie roszczeń związanych z zawartą umową art. (6 ust. 1 lit. f RODO czyli prawnie uzasadniony cel, który polega na prowadzeniu postępowań polubownych, sadowych i egzekucyjnych).
  5. działalność marketingowa własnych usług i produktów art. (6 ust. 1 lit. f RODO czyli prawnie uzasadniony cel, który polega na prowadzeniu działalności z wykorzystaniem komunikacji elektronicznej, w tym np. świadczenie usługi newslettera).
Czy przetwarzamy Twoje dane w sposób zautomatyzowany?

Nie będziemy przetwarzać Twoich danych w sposób zautomatyzowany, w tym poprzez profilowanie. W ramach świadczonych przez OBPON usług korzystamy z plików cookies, tylko poprzez obserwacje i analizę ruchu na naszej stronie, jednak w ramach tych czynności nie przetwarzamy danych osobowych w rozumieniu RODO.

Kto może być odbiorcą Twoich danych?

Twoje dane możemy przekazywać innym podmiotom, które będą je przetwarzać zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, w szczególności będą to podmioty:

  1. uprawnione do otrzymania Twoich danych na podstawie przepisów prawa (np.: urząd skarbowy, Policja, sąd),
  2. przetwarzające Twoje dane na nasze zlecenie (np.: poczta, firma kurierska, bank, zaufani partnerzy biznesowi, wspierający naszą działalność gospodarczą),
  3. firmy wchodzące w skład naszej grupy kapitałowej (Ogólnopolska Baza Pracodawców Osób Niepełnosprawnych sp. z o.o. z siedzibą w Rzeszowie).
Jak długo będziemy przetwarzać Twoje dane?

Twoje dane jesteśmy zobowiązani przechowywać przez okres wskazany w przepisach prawa lub gdy jest to konieczne do prawidłowego prowadzenia przez nas działalności gospodarczej np.:

  1. dane związane z wykonaniem umowy: do czasu przedawnienia roszczeń,
  2. dokumenty księgowe: do czasu upływu okresu przedawnienia zobowiązania podatkowego, chyba że ustawa podatkowa stanowi inaczej,
  3. dane dla celów marketingowych w przypadku przetwarzania danych na podstawie:
    1. zgody - do czasu jej wycofania,
    2. prawnie uzasadnionego celu - do czasu wniesienia sprzeciwu.
Twoje uprawnienia w zakresie przetwarzanych danych przez OBPON.

Przysługuje Ci prawo dostępu do treści Twoich danych oraz prawa ich sprostowana, usunięcia, ograniczenia przetwarzania, prawo wniesienia sprzeciwu, prawo do przenoszenia danych, prawo do cofnięcia zgody w dowolnym momencie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania, którego dokonano na podstawie zgody przed jej cofnięciem (w przypadku przetwarzania danych na podstawie zgody). W tym celu wystarczy, wyślesz do OBPON na adres e-mail lub pocztą tradycyjną swoje żądanie.

Jeżeli uznasz, że przetwarzając Twoje dane naruszamy RODO, to nasz prawo wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych jako organu nadzorczego.

Czy podanie przez Ciebie danych jest obowiązkowe?

Podanie przez Ciebie danych jest konieczne do zawarcia umowy, jej wykonania oraz rozliczenia. W pozostałym zakresie jest dobrowolne.