Prezentacja OBPONaplikacja - eSodWerbeoTelefoniczna Obsługa KonsultacyjnaVademecum Wiedzyaplikacja - EwidencjaUlg

Ekonomia społeczna i solidarna, czyli po pierwsze człowiek

 

Ekonomia społeczna i solidarna to taki rodzaj działalności, w którym najważniejszą rolę odgrywają ludzie. Zysk nie jest celem samym w sobie – ma służyć tym, którzy potrzebują pomocy, np. wspierać zatrudnienie i reintegrację osób zagrożonych wykluczeniem społecznym – niepełnosprawnych, seniorów, bezrobotnych. W dniach 5-6 czerwca w Warszawie odbywa się III Ogólnopolskie Forum Ekonomii Społecznej i Solidarnej.

 

Gdzie szukać początków ekonomii społecznej i solidarnej? Tradycje i wartości, do których się odwołuje, kształtowały się w Polsce jeszcze przed odzyskaniem niepodległości. Na szczególną uwagę zasługuje tutaj ruch spółdzielczy, który nierzadko był jedyną alternatywą pozwalającą zaspokajać chociaż w podstawowym zakresie potrzeby całych grup społecznych wykluczonych ekonomicznie. W ruchu spółdzielczym wyeksponowana została także wartość indywidualnej pracy oraz podmiotowego traktowania spółdzielców – niezależnie od zasobów finansowych, którymi dysponowali.

Chociaż obecnie ekonomia społeczna rozwija się w zupełnie innych warunkach, to właśnie podmiotowe podejście do pracowników i koncentrowanie się na oddziaływaniu społecznym znajduje się w centrum zainteresowania podmiotów działających w tym sektorze.

Ekonomia społeczna i solidarna w polityce rządu

Zagadnienia związane z rozwojem ekonomii społecznej zostały uwzględnione m.in. w Strategii na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju. Wynika to przede wszystkim z faktu, że ekonomia społeczna koncentruje się na potrzebach ludzi, którzy często z przyczyn niezależnych, takich jak niepełnosprawność, choroba psychiczna, wiek, długotrwałe bezrobocie czy ubóstwo, nie mogą w pełni uczestniczyć w życiu społecznym czy zawodowym.

Warto tutaj pamiętać, że zagrożenie wykluczeniem społecznym nie dotyczy tylko jednostek, ale rodzi poważne konsekwencje dla ich rodzin i społeczności, w których funkcjonują. Właśnie dlatego tak ważny jest nacisk na rozwój ekonomii społecznej i solidarnej, która może przeciwdziałać i odwracać negatywne skutki marginalizacji społecznej.

Kompleksowym dokumentem określającym kierunki polityki państwa w tym zakresie jest Krajowy Program Rozwoju Ekonomii Społecznej do 2023 r. Ekonomia solidarności społecznej (KPRES). Dokument ten został przyjęty w styczniu br. Określone zostały w nim cztery najważniejsze obszary, w których ekonomia społeczna odgrywa istotną rolę i z tego względu wymaga skoncentrowanego wsparcia ze strony władz publicznych. Dotyczą one udziału sektora ekonomii społecznej w realizacji usług i zadań publicznych, reintegracyjnego potencjału sektora ekonomii społecznej, zdolności do konkurowania z innymi uczestnikami życia gospodarczego, a także edukacji i promocji. Podkreślono w nim także solidarnościowy wymiar ekonomii społecznej – chodzi przede wszystkim o kompleksowe podejście do potrzeb osób zagrożonych wykluczeniem społecznym, by umożliwić im pełniejsze uczestnictwo w życiu społecznym i zawodowym.

Czym są PES-y?

To po prostu podmioty ekonomii społecznej, za które uznaje się wiele różnych typów i form działalności mieszczących się zarówno w sektorze spółdzielczym, jak i sektorze pozarządowym. To np. stowarzyszenia, fundacje, spółdzielnie socjalne, spółdzielnie inwalidów i niewidomych, spółdzielnie pracy, podmioty kościelne czy koła gospodyń wiejskich. Do grona PES zalicza się także jednostki odgrywające ważną rolę w reintegracji osób zagrożonych wykluczeniem społecznym, czyli m.in. warsztaty terapii zajęciowej, centa i kluby integracji społecznej, zakłady aktywności zawodowej i zakłady pracy chronionej.

Według danych GUS z 2016 r. sektor ekonomii społecznej tworzyło w Polsce ok. 94 tys. podmiotów zatrudniających ponad 340 tys. pracowników.

Reintegracja i zatrudnienie

Reintegracyjny charakter ekonomii społecznej polega na tworzeniu odpowiednich warunków dla osób, które z różnych przyczyn nie mogły w pełni uczestniczyć w życiu społecznym i zawodowym. To jednak nie tylko tworzenie miejsc pracy dopasowanych do indywidualnych potrzeb, ale też podmiotowe podejście do pracowników, włączanie ich w procesy decyzyjne, a także odbudowa ich zdolności do odgrywania różnych ról społecznych.

Najwyraźniej reintegracyjny i prozatrudnieniowy charakter ekonomii społecznej widać w grupie podmiotów korzystających ze wsparcia związanego z zatrudnianiem osób zagrożonych wykluczeniem społecznym, np. osób niepełnosprawnych, bezrobotnych, ubogich, opuszczających pieczę zastępczą. Na szczególną uwagę zasługują tu przedsiębiorstwa społeczne.

Przedsiębiorstwa społeczne – czyli co? Taki status mogą uzyskać organizacje pozarządowe, spółdzielnie socjalne i podmioty kościelne spełniające określone warunki dotyczące m.in. przeznaczania całości zysków na działalność społeczną lub reintegrację społeczną i zawodową pracowników, zatrudniają co najmniej 30 proc. pracowników z grup zagrożonych wykluczeniem i są zarządzane w sposób partycypacyjny.

Na początku 2019 r. na prowadzonej przez MRPiPS liście znajdowało się ponad 950 takich podmiotów zatrudniających niemal 7,5 tys. pracowników, w tym ponad 1,8 tys. niepełnosprawnych (24 proc.). Przedsiębiorstwa te zatrudniały również wiele innych osób zagrożonych wykluczeniem, np. bezrobotnych, chorych psychicznie, seniorów. Dzisiaj na liście PS zarejestrowanych jest już ponad 1000 podmiotów.

Inną ważną grupą podmiotów ekonomii społecznej tworzących sprzyjające warunki pracy dla osób zagrożonych wykluczeniem społecznym są spółdzielnie socjalne, spółdzielnie prazy oraz spółdzielnie inwalidów i niewidomych. Według stanu na koniec 2017 r. były one miejscem pracy dla blisko 35 tys. pracowników, z których 16,5 tys. to pracownicy z grup zagrożonych wykluczeniem społecznym.

Do tego dochodzą instytucje i podmioty koncentrujące się na reintegracji społecznej i zawodowej poprzedzającej podjęcie pracy. To przede wszystkim centra i kluby integracji społecznej. W 2017 r. działało ich blisko 400. Dzięki nim z oferty obejmującej zarówno wsparcie pozwalające na pełniejsze uczestnictwo w życiu społecznym, jak i na podjęcie zatrudnienia, skorzystało ok. 24,5 tys. osób.

Wsparcie ekonomii społecznej

System wsparcia ekonomii społecznej obejmuje trzy główne płaszczyzny.

Pierwsza z nich to sfera koordynacji polityk krajowych i regionalnych. Tutaj główną rolę pełni Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Poza odpowiednim ulokowaniem problematyki w krajowych dokumentach strategicznych i programowych, zawiera on również wsparcie i koordynację działań prowadzonych na szczeblu regionalnym. Wsparciem dla MRPiPS w tym zakresie jest Krajowy Komitet Rozwoju Ekonomii Społecznej, w którym reprezentowani są przedstawiciele sektora ekonomii społecznej, urzędów centralnych, administracji samorządowej, partnerów społecznych, instytucji finansowych i świata nauki. Samorządy wojewódzkie odpowiedzialne za koordynację ekonomii społecznej w regionach wspierane są natomiast przez Regionalne Komitety Rozwoju Ekonomii Społecznej.

MRPiPS odgrywa także ważną rolę w drugiej sferze funkcjonowania systemu wsparcia ekonomii społecznej związanej bezpośrednio ze wsparciem tworzenia miejsc pracy w przedsiębiorstwach społecznych. I tak do zadań Ministra należy w szczególności określanie standardów działania i usług Ośrodków Wsparcia Ekonomii Społecznej (OWES) oraz prowadzenie procesu akredytacji. Co to oznacza? Uzyskanie akredytacji Ministra otwiera dla OWES dostęp do konkursów realizowanych w ramach Regionalnych Programów Operacyjnych.

Obecnie działa w Polsce ok. 60 takich akredytowanych OWES. Zgodnie ze standardami, dysponują one odpowiednim zapleczem i personelem przygotowanym do kompleksowego wsparcia PES. Usługi świadczone przez OWES obejmują animację lokalną, inkubację dla powstających przedsiębiorstw społecznych i doradztwo biznesowe, dzięki któremu osoby zagrożone wykluczeniem społecznym mogą znaleźć pracę w nowych lub istniejących przedsiębiorstwach społecznych. Dodatkowo OWES występują często w roli rzecznika ekonomii społecznej, wspierając pogłębianie współpracy między podmiotami ekonomii społecznej a jednostkami samorządu terytorialnego. Ważną częścią tego obszaru są też wdrażane przez Bank Gospodarstwa Krajowego preferencyjne instrumenty zwrotne dedykowane PES. W efekcie PES korzystają z ponad 2 tys. pożyczek, które ułatwiają im rozwój, ale też przyczyniają się do stworzenia nowych miejsc pracy.

Trzeci, niemniej ważny obszar systemu wsparcia obejmuje działania związane z upowszechnianiem wiedzy o sektorze ekonomii społecznej, tworzeniem warunków do współpracy i rozwijaniem innowacji. Działania te realizowane są w różnej formule – zarówno na poziomie krajowym, jak i regionalnym. Dotyczą one np. podniesienia jakości programowania polityki rozwoju społecznego w gminach i powiatach, włączania zagadnień związanych z ekonomią społeczną w proces edukacji, tworzenie klastrów i sieci współpracy obejmujących PES i podmioty biznesowe.

Certyfikaty dla najbardziej zaangażowanych

W ubiegłym roku po raz pierwszy zorganizowano konkurs dla podmiotów ekonomii społecznej – „Znaki Jakości Ekonomii Społecznej i Solidarnej 2018”. To specjalne wyróżnienie dla tych instytucji, które skutecznie łączą działalność ekonomiczną ze społecznym zaangażowaniem.

W ubiegłorocznej, pierwszej edycji konkursu, przyznano łącznie 28 certyfikatów w dwóch kategoriach: „spółdzielnia socjalna osób fizycznych” oraz „przedsięwzięcie PES sfinansowane/współfinansowane ze środków zwrotnych w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego”. W każdej kategorii kapituła wyłoniła również 3 laureatów, którzy zostali uhonorowani statuetkami „Znaku Jakości”. To Fundacja Rozwoju Warmii i Mazur, Wielobranżowa Spółdzielnia Socjalna Arte oraz spółdzielnia Socjalna Dębianka.

Do 2021 r. wyróżnionych certyfikatem ma zostać kilkaset podmiotów, a system docelowo ma obejmować 5 kategorii.

 

 

MRPIPS

Dodaj swój komentarz

Uwaga!

Publikowane komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników serwisu obpon.pl i nie ponosi on odpowiedzialności za treści wiadomości. Dodając powyższą wiadomość zgadzasz się z regulaminem dodawania komentarzy.
×
Szanowni Państwo!
W związku z wejściem w życie w dniu 25 maja 2018 r. rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE - dalej RODO informujemy, że:
Kto jest administratorem Twoich danych osobowych?

Administratorem Twoich danych osobowych jest Ogólnopolska Baza Pracodawców Osób Niepełnosprawnych sp. z o.o. sp. k. w Rzeszowie (adres: 35-005 Rzeszów, Plac Kilińskiego 2) - dalej zwana OBPON.

Jak możesz uzyskać informację o swoich danych osobowych?

Możesz skontaktować się nami pisząc na adres e-mail rodo@obpon.pl lub kierując tradycyjną korespondencję na podany powyżej adres.

W jakim celu pozyskujemy i przetwarzamy Twoje dane osobowe?

Twoje dane osobowe będziemy pozyskiwać i przetwarzać wyłącznie w celach:

  1. świadczenia usług tj. zawarcia i wykonania umowy (art. 6 ust. 1 lit. b RODO).
  2. rozpatrywania skarg i reklamacji (art. 6 ust. 1 lit. c RODO czyli wykonanie obowiązku prawnego).
  3. archiwizowania dokumentów tj. umowy, korespondencji, faktur (art. 6 ust. 1 lit. c RODO.
  4. dochodzenie roszczeń związanych z zawartą umową art. (6 ust. 1 lit. f RODO czyli prawnie uzasadniony cel, który polega na prowadzeniu postępowań polubownych, sadowych i egzekucyjnych).
  5. działalność marketingowa własnych usług i produktów art. (6 ust. 1 lit. f RODO czyli prawnie uzasadniony cel, który polega na prowadzeniu działalności z wykorzystaniem komunikacji elektronicznej, w tym np. świadczenie usługi newslettera).
Czy przetwarzamy Twoje dane w sposób zautomatyzowany?

Nie będziemy przetwarzać Twoich danych w sposób zautomatyzowany, w tym poprzez profilowanie. W ramach świadczonych przez OBPON usług korzystamy z plików cookies, tylko poprzez obserwacje i analizę ruchu na naszej stronie, jednak w ramach tych czynności nie przetwarzamy danych osobowych w rozumieniu RODO.

Kto może być odbiorcą Twoich danych?

Twoje dane możemy przekazywać innym podmiotom, które będą je przetwarzać zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, w szczególności będą to podmioty:

  1. uprawnione do otrzymania Twoich danych na podstawie przepisów prawa (np.: urząd skarbowy, Policja, sąd),
  2. przetwarzające Twoje dane na nasze zlecenie (np.: poczta, firma kurierska, bank, zaufani partnerzy biznesowi, wspierający naszą działalność gospodarczą),
  3. firmy wchodzące w skład naszej grupy kapitałowej (Ogólnopolska Baza Pracodawców Osób Niepełnosprawnych sp. z o.o. z siedzibą w Rzeszowie).
Jak długo będziemy przetwarzać Twoje dane?

Twoje dane jesteśmy zobowiązani przechowywać przez okres wskazany w przepisach prawa lub gdy jest to konieczne do prawidłowego prowadzenia przez nas działalności gospodarczej np.:

  1. dane związane z wykonaniem umowy: do czasu przedawnienia roszczeń,
  2. dokumenty księgowe: do czasu upływu okresu przedawnienia zobowiązania podatkowego, chyba że ustawa podatkowa stanowi inaczej,
  3. dane dla celów marketingowych w przypadku przetwarzania danych na podstawie:
    1. zgody - do czasu jej wycofania,
    2. prawnie uzasadnionego celu - do czasu wniesienia sprzeciwu.
Twoje uprawnienia w zakresie przetwarzanych danych przez OBPON.

Przysługuje Ci prawo dostępu do treści Twoich danych oraz prawa ich sprostowana, usunięcia, ograniczenia przetwarzania, prawo wniesienia sprzeciwu, prawo do przenoszenia danych, prawo do cofnięcia zgody w dowolnym momencie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania, którego dokonano na podstawie zgody przed jej cofnięciem (w przypadku przetwarzania danych na podstawie zgody). W tym celu wystarczy, wyślesz do OBPON na adres e-mail lub pocztą tradycyjną swoje żądanie.

Jeżeli uznasz, że przetwarzając Twoje dane naruszamy RODO, to nasz prawo wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych jako organu nadzorczego.

Czy podanie przez Ciebie danych jest obowiązkowe?

Podanie przez Ciebie danych jest konieczne do zawarcia umowy, jej wykonania oraz rozliczenia. W pozostałym zakresie jest dobrowolne.