Prezentacja OBPONaplikacja - eSodWerbeoTelefoniczna Obsługa KonsultacyjnaVademecum Wiedzyaplikacja - EwidencjaUlg

Opracowanie OBPON: Czy pracownik może sam zdecydować, jak firma ma go dokształcać?

Czy w sytuacji, gdy pracownik wystąpi do przełożonego z oficjalnym pismem, w którym żąda zorganizowania przez firmę określonego rodzaju szkolenia, pracodawca jest jakkolwiek związany takim pismem? Czy też pracownik powinien dokształcić się we własnym zakresie?

 

Stosownie do art. 17 ustawy z 26 czerwca 1974 r. ‒ Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1320, z póżń. zm.) - dalej: k.p., pracodawca jest zobowiązany do ułatwiania pracownikom podnoszenia kwalifikacji o charakterze zawodowym. Zasada niniejsza została powtórzona w treści art. 94 pkt 6 k.p., w którym została wskazana jako jedna z fundamentalnych powinności zatrudniającego. Definicję podnoszenia kwalifikacji zawodowych mieści zaś art. 1031 k.p., adekwatnie do którego sprowadza się ono do zdobywania bądź uzupełniania wiedzy oraz umiejętności przez pracownika, z inicjatywy pracodawcy lub za jego zgodą. Pracownikowi, który podnosi kwalifikacje zawodowe należą się: urlop szkoleniowy, jak również zwolnienie z całości albo części dnia pracy, na czas niezbędny do punktualnego przybycia na obligatoryjne zajęcia tudzież na czas ich trwania. Trzeba zaznaczyć, iż za czas takiego urlopu i zwolnienia od pracy zatrudniony zachowuje prawo do wynagrodzenia.

 

Brak roszczenia

Zagadnieniem zaprezentowanym w pytaniu tego opracowania zajął się Sąd Najwyższy, m.in. w wyroku z dnia 25 maja 2000 r. (sygn. akt I PKN 657/99). Przyjął w nim stanowisko, zgodnie z którym obowiązek ułatwiania pracownikom podnoszenia kwalifikacji zawodowych ujęty w art. 94 pkt 6 k.p. nie jest równoznaczny z tym, że zatrudniony ma prawo domagania się od zatrudniającego zorganizowania oraz przeprowadzenia określonego rodzaju szkolenia (jak np. z zakresu programowania). SN wskazał, że poszczególny pracownik nie jest uprawniony, tj. nie ma roszczenia, by żądać od pracodawcy określonego udziału w podnoszeniu zawodowych kwalifikacji danego pracownika, co sprowadzać się do np. zorganizowania i przeprowadzenia konkretnego szkolenia. Zatrudniający nie jest bowiem zobowiązany do szkolenia pracowników, winien z kolei ułatwiać im podnoszenie kwalifikacji zawodowych, jeśli oni sami wyrażają taką chęć. Według SN to sam podwładny ma być zainteresowany podwyższaniem własnych kwalifikacji, a wobec tego przejawiać w tym zakresie inicjatywę i zaangażowanie, przełożony zaś ma wyłącznie powinność mu to ułatwić.

Tak więc, pracownik nie ma roszczenia, aby żądać od pracodawcy skierowania go na studia bądź na kurs. Jedynie od dobrej woli zatrudniającego uzależniona jest bowiem możność podnoszenia kwalifikacji przez danego pracownika. Należy uznać, szczególnie mając na względzie analizowane orzeczenie SN, że działanie pracownika zaprezentowane w pytaniu opracowania jest bezzasadne i nie ma mocy wiążącej dla pracodawcy.Pracownik ma, zasadniczo, obowiązek podnosić kwalifikacje we własnym zakresie, lecz pracodawca nie jest zobligowany do uczestniczenia w tym procesie.

Możliwość zwolnienia nieprzydatnych pracowników

Trzeba ponadto zwrócić uwagę na treść wyroku SN z dnia 1 października 1998 r. (sygn. akt I PKN 363/98). W przedmiotowej sprawie, z ustaleń stanu faktycznego dokonanych przez SN wynikało, iż powódka, zatrudniona na stanowisku inspektora do spraw płac, niejednokrotnie popełniała w pracy błędy, tak rachunkowe, jak i merytoryczne. Nienależyte wypełnianie swoich obowiązków pracowniczych wiązało się z ciągle zmieniającymi się przepisami z zakresu płac i ubezpieczeń społecznych, z którymi kobieta nie zapoznawała się i nie umiała ich właściwie stosować, nawet pomimo stałego nadzoru oraz kontroli przełożonych. W rezultacie otrzymała ona wypowiedzenie, z którym się nie zgadzała twierdząc, że jest ono bezzasadne, w związku z czym wnosiła o przywrócenie jej do pracy. Powoływała się jednocześnie na m.in. zarzut naruszenia przez przełożonego obowiązków płynących z art. 94 pkt. 2 i 6 k.p., a więc powinności ułatwiania pracownikom podnoszenia kwalifikacji zawodowych. Sąd nie uznał wspomnianego argumentu i podkreślił, iż rozwiązanie stosunku pracy za wypowiedzeniem stanowi uzasadniony sposób pozbycia się zawodowo nieprzydatnych bądź nieporadnych pracowników, którzy nie są w stanie sprostać powierzonym im obowiązkom pracowniczym, chociażby z przyczyn niezawinionych. Należy, wobec tego zaznaczyć, iż to w interesie samego zatrudnionego leży samokształcenie, a także zdobywanie nowej wiedzy oraz umiejętności.

Podstawa prawna

• art. 17, art. 94 pkt 6 i art. 1031 ustawy z 26 czerwca 1974 r. ‒ Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1320)

 

autor:
Paweł Kawka
redaktor OBPON

Dodaj swój komentarz

Uwaga!

Publikowane komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników serwisu obpon.pl i nie ponosi on odpowiedzialności za treści wiadomości. Dodając powyższą wiadomość zgadzasz się z regulaminem dodawania komentarzy.
×
Szanowni Państwo!
W związku z wejściem w życie w dniu 25 maja 2018 r. rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE - dalej RODO informujemy, że:
Kto jest administratorem Twoich danych osobowych?

Administratorem Twoich danych osobowych jest Ogólnopolska Baza Pracodawców Osób Niepełnosprawnych sp. z o.o. sp. k. w Przemyślu (adres: ul. Aleksandra Fredry 1/1, 37-700 Przemyśl) - dalej zwana OBPON.

Jak możesz uzyskać informację o swoich danych osobowych?

Możesz skontaktować się nami pisząc na adres e-mail rodo@obpon.pl lub kierując tradycyjną korespondencję na podany powyżej adres.

W jakim celu pozyskujemy i przetwarzamy Twoje dane osobowe?

Twoje dane osobowe będziemy pozyskiwać i przetwarzać wyłącznie w celach:

  1. świadczenia usług tj. zawarcia i wykonania umowy (art. 6 ust. 1 lit. b RODO).
  2. rozpatrywania skarg i reklamacji (art. 6 ust. 1 lit. c RODO czyli wykonanie obowiązku prawnego).
  3. archiwizowania dokumentów tj. umowy, korespondencji, faktur (art. 6 ust. 1 lit. c RODO.
  4. dochodzenie roszczeń związanych z zawartą umową art. (6 ust. 1 lit. f RODO czyli prawnie uzasadniony cel, który polega na prowadzeniu postępowań polubownych, sadowych i egzekucyjnych).
  5. działalność marketingowa własnych usług i produktów art. (6 ust. 1 lit. f RODO czyli prawnie uzasadniony cel, który polega na prowadzeniu działalności z wykorzystaniem komunikacji elektronicznej, w tym np. świadczenie usługi newslettera).
Czy przetwarzamy Twoje dane w sposób zautomatyzowany?

Nie będziemy przetwarzać Twoich danych w sposób zautomatyzowany, w tym poprzez profilowanie. W ramach świadczonych przez OBPON usług korzystamy z plików cookies, tylko poprzez obserwacje i analizę ruchu na naszej stronie, jednak w ramach tych czynności nie przetwarzamy danych osobowych w rozumieniu RODO.

Kto może być odbiorcą Twoich danych?

Twoje dane możemy przekazywać innym podmiotom, które będą je przetwarzać zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, w szczególności będą to podmioty:

  1. uprawnione do otrzymania Twoich danych na podstawie przepisów prawa (np.: urząd skarbowy, Policja, sąd),
  2. przetwarzające Twoje dane na nasze zlecenie (np.: poczta, firma kurierska, bank, zaufani partnerzy biznesowi, wspierający naszą działalność gospodarczą),
  3. firmy wchodzące w skład naszej grupy kapitałowej (Ogólnopolska Baza Pracodawców Osób Niepełnosprawnych sp. z o.o. z siedzibą w Przemyślu).
Jak długo będziemy przetwarzać Twoje dane?

Twoje dane jesteśmy zobowiązani przechowywać przez okres wskazany w przepisach prawa lub gdy jest to konieczne do prawidłowego prowadzenia przez nas działalności gospodarczej np.:

  1. dane związane z wykonaniem umowy: do czasu przedawnienia roszczeń,
  2. dokumenty księgowe: do czasu upływu okresu przedawnienia zobowiązania podatkowego, chyba że ustawa podatkowa stanowi inaczej,
  3. dane dla celów marketingowych w przypadku przetwarzania danych na podstawie:
    1. zgody - do czasu jej wycofania,
    2. prawnie uzasadnionego celu - do czasu wniesienia sprzeciwu.
Twoje uprawnienia w zakresie przetwarzanych danych przez OBPON.

Przysługuje Ci prawo dostępu do treści Twoich danych oraz prawa ich sprostowana, usunięcia, ograniczenia przetwarzania, prawo wniesienia sprzeciwu, prawo do przenoszenia danych, prawo do cofnięcia zgody w dowolnym momencie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania, którego dokonano na podstawie zgody przed jej cofnięciem (w przypadku przetwarzania danych na podstawie zgody). W tym celu wystarczy, wyślesz do OBPON na adres e-mail lub pocztą tradycyjną swoje żądanie.

Jeżeli uznasz, że przetwarzając Twoje dane naruszamy RODO, to nasz prawo wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych jako organu nadzorczego.

Czy podanie przez Ciebie danych jest obowiązkowe?

Podanie przez Ciebie danych jest konieczne do zawarcia umowy, jej wykonania oraz rozliczenia. W pozostałym zakresie jest dobrowolne.